Kazakhstan trấn áp bạo loạn thành công khi khi lính Nga tới hỗ trợ

Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev tuyên bố, trật tự hiến pháp gần như đã được khôi phục sau nhiều ngày biểu tình và bạo loạn ở Kazakhstan khiến 26 người chết và hơn 3.000 người bị giam giữ. 

Tổng thống Kazakhstan cho biết: \”Các lực lượng thực thi pháp luật đang làm việc chăm chỉ. Trật tự hiến pháp phần lớn đã được khôi phục ở tất cả các khu vực\”. Tổng thống Kassym-Jomart Tokayev nói thêm rằng, các hoạt động an ninh sẽ tiếp tục \”cho đến khi tiêu diệt hoàn toàn các phần tử quá khích”.

Truyền thông nhà nước Kazakhstan cũng cho hay, Tổng thống Kassym-Jomart Tokayev sẽ có bài phát biểu quốc gia vào cuối ngày 7.1. 

The Guardian lưu ý, bình ổn trở lại rõ ràng ở Kazakhstan diễn ra một ngày sau khi Nga cử lực lượng gìn giữ hòa bình đến nước này để bảo vệ cơ sở hạ tầng. Bộ Quốc phòng Nga công bố hình ảnh quân đội Nga lên máy bay quân sự tới Kazakhstan. Lực lượng tới Kazakhstan có tổng cộng khoảng 2.500 người, liên minh Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) thông tin. 

Trước đó, khi bạo loạn ở Kazakhstan leo thang, Tổng thống Tokayev ngày 5.1 đã đề nghị Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO), bao gồm các quốc gia khác thuộc Liên Xô cũ do Nga dẫn dắt hỗ trợ ổn định tình hình. Trong vòng vài giờ, liên minh cho biết những binh sĩ đầu tiên đã được gửi đi – bao gồm cả lính dù Nga và các đơn vị quân đội từ các thành viên CSTO khác. Đây là hành động chung đầu tiên của CSTO kể từ khi thành lập năm 1999, theo AFP. 

Biểu tình lan rộng khắp ở quốc gia 19 triệu dân trong tuần này vì phẫn nộ trước việc tăng giá khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) trong năm mới. Hàng nghìn người xuống đường ở Almaty và ở tỉnh Mangystau, miền tây nước này, cho rằng việc tăng giá là không công bằng do nguồn dự trữ năng lượng khổng lồ của nhà xuất khẩu dầu khí Kazakhstan.

Những người biểu tình có vũ trang đã đối đầu với các lực lượng chính phủ tại thành phố Almaty. Xe cộ bốc cháy ngổn ngang trên đường phố Almaty, một số tòa nhà chính phủ đổ nát và vỏ đạn ngổn ngang trong khuôn viên dinh thự của tổng thống, nơi bị người biểu tình tấn công và cướp phá ngày 5.1.

Theo AFP, những tiếng súng nổ vang lên trên đường phố ở Almaty vào cuối ngày 6.1, một ngày sau khi những người biểu tình xông vào một số tòa nhà chính phủ. Truyền thông địa phương cho biết, lực lượng an ninh đã giải tán người biểu tình khỏi quảng trường trung tâm và các tòa nhà chính phủ quan trọng khác, nhưng cũng có báo cáo về tiếng súng ở những nơi khác trong thành phố.

Người phát ngôn cảnh sát Saltanat Azirbek chia sẻ với hãng tin nhà nước Khabar-24 ngày 6.1 rằng, hàng chục kẻ tấn công đã bị tiêu diệt. Theo giới chức thành phố Almaty, 748 cảnh sát và vệ binh quốc gia đã bị thương và 18 người thiệt mạng. 

Trong khi đó, Bộ Nội vụ Kazakhstan ngày 7.1 xác nhận, 26 tội phạm có vũ trang đã bị tiêu diệt và hơn 3.000 người bị giam giữ, trong khi 18 cảnh sát và lính vệ binh quốc gia hi sinh kể từ khi biểu tình ở Kazakhstan bắt đầu trong tuần này. 

Các quan chức cho biết, hơn 1.000 người đã bị thương trong bạo loạn, với gần 400 người phải nhập viện và 62 người đang được chăm sóc đặc biệt.

Bạo loạn ở Kazakhstan lần này là tình trạng bất ổn tồi tệ nhất của đất nước kể từ khi độc lập ba thập kỷ trước. Kazakhstan lâu nay được coi là ổn định nhất trong số các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ ở Trung Á.

Khi biểu tình leo thang, giới chức Kazakhstan cũng đã ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc cho đến ngày 19.1, với lệnh giới nghiêm, hạn chế đi lại và cấm tụ tập đông người. Chính phủ Kazakhstan ngày 6.1 cũng tuyên bố áp đặt giới hạn giá nhiên liệu mới trong 6 tháng, trong đó nhấn mạnh biện pháp khẩn cấp này là cần thiết để ổn định tình hình kinh tế xã hội.